Cách đăng ký hộ kinh doanh mới nhất theo Nghị định 296

Ngày 23/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 296/2026/NĐ-CP (do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký), sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp — trong đó có nhiều thay đổi trực tiếp đến thủ tục đăng ký hộ kinh doanh qua mạng. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký: 23/7/2026.

Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết quy trình đăng ký, hồ sơ cần chuẩn bị, và những lưu ý dễ bị bỏ sót nhất khi thực hiện.

Cách đăng ký hộ kinh doanh online mới nhất theo Nghị định 296

Nghị định 296/2026/NĐ-CP thay đổi gì về đăng ký hộ kinh doanh?

Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nhiều điều của Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Riêng với hộ kinh doanh, ba điều khoản đáng chú ý nhất là:

Điều 15 (sửa đổi khoản 5 Điều 93): quy định về trách nhiệm và yêu cầu xác thực điện tử khi ủy quyền thực hiện thủ tục.
Điều 17 (sửa đổi Điều 112): hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy; bổ sung quy định về thời hạn xử lý hồ sơ nộp ngoài giờ hành chính.
Điều 18 (sửa đổi Điều 113): quy định lại toàn bộ trình tự, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử.

Một điểm đáng chú ý là người nộp hồ sơ có thể sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia, truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.

Quy trình xử lý hồ sơ cũng phân biệt rõ giữa:

Người trực tiếp có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký hộ kinh doanh;
Người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh.

Việc phân biệt này giúp hộ kinh doanh xác định đúng cách chuẩn bị và nộp hồ sơ cho từng trường hợp.

Hướng dẫn đăng ký hộ kinh doanh online theo Nghị định 296

Bước 1: Đăng nhập hệ thống bằng tài khoản định danh điện tử

Người nộp hồ sơ đăng nhập vào:

Cổng Dịch vụ công quốc gia; hoặc
Ứng dụng định danh quốc gia,

bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh, sau đó kê khai thông tin theo quy trình hướng dẫn trên hệ thống.

Bước 2: Kê khai thông tin và chuẩn bị hồ sơ điện tử

Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử bao gồm các giấy tờ theo quy định, được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử hoặc dữ liệu điện tử, và có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ đăng ký bằng bản giấy. Cách thực hiện khác nhau tùy người nộp hồ sơ là người có thẩm quyền ký hay người được ủy quyền.

Trường hợp 1: Người nộp hồ sơ là người có thẩm quyền ký

Người nộp hồ sơ kê khai đầy đủ thông tin trực tiếp trên Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.

Đối với giấy đề nghị hoặc thông báo mà nội dung đã được kê khai trực tiếp trên hệ thống và chỉ yêu cầu người nộp hồ sơ ký, người thực hiện không phải ký số và không phải tải lại giấy tờ này lên hệ thống — đây là điểm giúp giảm thao tác so với quy trình cũ.

Tuy nhiên, với các giấy tờ khác thuộc thành phần hồ sơ (kể cả giấy tờ cần nhiều người cùng ký), người nộp vẫn phải bảo đảm giấy tờ:

Được ký số hoặc ký trực tiếp theo quy định;
Được chuyển thành văn bản điện tử;
Được tải đầy đủ lên hệ thống.

Trường hợp 2: Người nộp hồ sơ là người được ủy quyền

Nếu chủ hộ kinh doanh ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục, người được ủy quyền cần kê khai thông tin, tải các giấy tờ thuộc thành phần hồ sơ, bảo đảm giấy tờ được ký số hoặc ký trực tiếp và chuyển thành văn bản điện tử trước khi tải lên hệ thống.

Lưu ý quan trọng về xác thực điện tử khi ủy quyền: theo quy định sửa đổi tại khoản 5 Điều 93, đối với thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh, đăng ký thay đổi chủ hộ kinh doanh, hoặc thay đổi thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh, cả người ủy quyền lẫn người được ủy quyền đều phải thực hiện xác thực điện tử thì hộ kinh doanh mới được cấp đăng ký. Nếu việc xác thực điện tử bị gián đoạn, người ủy quyền sẽ xác thực sau khi hồ sơ đã được cấp đăng ký; nếu người ủy quyền không xác nhận hoặc xác nhận không đồng ý ủy quyền, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ yêu cầu hộ kinh doanh báo cáo theo quy định.

Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử: nếu người được ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử để thực hiện xác thực điện tử, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh phải kèm theo bản sao thẻ Căn cước hoặc thẻ Căn cước công dân còn hiệu lực của người được ủy quyền.

Bước 3: Thanh toán phí, lệ phí và xác thực điện tử

Sau khi hoàn tất kê khai và tải tài liệu, người nộp hồ sơ:

Thanh toán phí, lệ phí nếu phát sinh;
Thực hiện xác thực điện tử theo quy định;
Gửi hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh trên hệ thống.

Sau khi gửi thành công, người nộp sẽ nhận được giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả điện tử.

Lưu ý về thời hạn xử lý: nếu hồ sơ được tiếp nhận trên hệ thống sau giờ hành chính, hoặc vào ngày nghỉ, ngày lễ, Tết, thời hạn trả kết quả sẽ được tính từ ngày làm việc kế tiếp của ngày hồ sơ được tiếp nhận — không tính từ thời điểm nộp thực tế.

Bước 4: Theo dõi và nhận kết quả đăng ký

Thông tin đăng ký hộ kinh doanh trên hệ thống được chuyển sang hệ thống ứng dụng đăng ký thuế để cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và cơ quan thuế phối hợp, trao đổi thông tin.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và xử lý theo quy định. Người nộp hồ sơ đăng nhập lại hệ thống để kiểm tra phản hồi và nhận kết quả giải quyết.

Có thể dừng thủ tục đăng ký hộ kinh doanh online hay không?

Có. Hộ kinh doanh đang thực hiện thủ tục đăng ký qua mạng có thể đề nghị dừng thủ tục theo trình tự quy định. Trường hợp này thường phát sinh khi người nộp muốn thay đổi phương án đăng ký hoặc phát hiện hồ sơ cần điều chỉnh trước khi tiếp tục.

Cơ quan nào tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh?

Theo quy định sửa đổi, việc giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh thuộc thẩm quyền của Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, cụ thể:

Nếu đơn vị hành chính cấp xã có thành lập phòng chuyên môn, cơ quan giải quyết là phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã có chức năng đăng ký hộ kinh doanh theo quyết định của UBND cấp tỉnh;
Nếu đơn vị hành chính cấp xã không thành lập phòng chuyên môn, cơ quan giải quyết chính là UBND cấp xã.

Cả hai trường hợp trên đều được gọi chung là “Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã” và có tài khoản, con dấu riêng để thực hiện thủ tục.

Nguyên tắc cần biết khi đăng ký hộ kinh doanh

1. Người đăng ký tự chịu trách nhiệm về thông tin kê khai

Người thành lập hộ kinh doanh hoặc hộ kinh doanh có trách nhiệm tự kê khai hồ sơ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác của thông tin kê khai và các báo cáo liên quan. Vì vậy, trước khi gửi hồ sơ, cần kiểm tra kỹ thông tin cá nhân, địa chỉ trụ sở, ngành nghề và các dữ liệu liên quan.

2. Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở

Người thành lập hộ kinh doanh nộp hồ sơ và nhận kết quả tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở.

3. Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét tính hợp lệ của hồ sơ

Một bộ hồ sơ được xem là hợp lệ khi có đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu và các nội dung cần kê khai được cung cấp đầy đủ theo quy định.

4. Cơ quan đăng ký kinh doanh không giải quyết tranh chấp

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã không có trách nhiệm giải quyết tranh chấp giữa các thành viên hộ gia đình, giữa thành viên hộ gia đình với tổ chức/cá nhân khác, hoặc giữa hộ kinh doanh với tổ chức/cá nhân khác. Các tranh chấp này được xử lý theo cơ chế pháp luật tương ứng.

Kê khai thông tin cá nhân khi đăng ký hộ kinh doanh như thế nào?

Thông tin cá nhân kê khai cần khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bao gồm:

Họ, chữ đệm và tên;
Ngày, tháng, năm sinh;
Số định danh cá nhân;
Giới tính.

Nếu thông tin sai lệch: chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hộ gia đình liên quan cần liên hệ cơ quan có thẩm quyền để hiệu chỉnh trước khi tiếp tục đăng ký. Sự sai lệch giữa dữ liệu khai báo và thông tin định danh có thể ảnh hưởng đến quá trình xác thực hồ sơ.

Nếu hệ thống dữ liệu dân cư bị gián đoạn: hồ sơ có yêu cầu kê khai thông tin cá nhân phải kèm theo bản sao giấy tờ căn cước còn hiệu lực theo quy định.

Nộp hồ sơ giấy: người nộp chứng minh thông tin cá nhân bằng giấy tờ căn cước hoặc căn cước điện tử.

5 lưu ý để đăng ký hộ kinh doanh online thuận lợi hơn

Kiểm tra thông tin định danh cá nhân — họ tên, ngày sinh, số định danh cần thống nhất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Xác định đúng người nộp hồ sơ — người có thẩm quyền ký hay người được ủy quyền, vì yêu cầu hồ sơ điện tử của hai trường hợp khác nhau.
Kiểm tra yêu cầu chữ ký của từng tài liệu — không phải mọi tài liệu đều được miễn ký số; giấy tờ cần nhiều người ký vẫn phải thực hiện đúng quy định.
Chuẩn bị sẵn bản sao Căn cước/CCCD nếu người được ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử, để tránh phải bổ sung hồ sơ.
Theo dõi phản hồi sau khi nộp — kiểm tra thường xuyên hệ thống để cập nhật tình trạng xử lý hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu có.

Câu hỏi thường gặp về Nghị định 296 và đăng ký hộ kinh doanh

Câu hỏi 1: Nghị định 296 có hiệu lực từ ngày nào? Nghị định 296/2026/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực từ ngày 23/7/2026.

Câu hỏi 2: Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh online có giá trị như hồ sơ giấy không? Có. Theo quy định sửa đổi, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ đăng ký bằng bản giấy.

Câu hỏi 3: Đăng ký hộ kinh doanh online bắt đầu từ đâu? Người nộp hồ sơ đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.

Câu hỏi 4: Chưa có tài khoản định danh điện tử thì có đăng ký hộ kinh doanh online được không? Được, nhưng nếu người được ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử để xác thực điện tử, hồ sơ phải kèm theo bản sao thẻ Căn cước hoặc thẻ Căn cước công dân còn hiệu lực của người này.

Câu hỏi 5: Người được ủy quyền có đăng ký hộ kinh doanh online được không? Có. Người được ủy quyền kê khai thông tin, tải giấy tờ theo thành phần hồ sơ và ký, chuyển đổi sang văn bản điện tử theo quy định. Ngoài ra, đối với một số thủ tục (thành lập, thay đổi chủ hộ, thay đổi thành viên hộ gia đình), cả người ủy quyền và người được ủy quyền đều phải thực hiện xác thực điện tử.

Câu hỏi 6: Đăng ký hộ kinh doanh online có phải ký số tất cả tài liệu không? Không phải trong mọi trường hợp. Với giấy đề nghị hoặc thông báo đã kê khai trực tiếp trên hệ thống và chỉ yêu cầu người nộp hồ sơ ký, quy trình mới cho phép không phải ký số và không phải tải lại. Tuy nhiên, các giấy tờ khác hoặc tài liệu cần nhiều người ký vẫn phải đáp ứng yêu cầu về chữ ký và hồ sơ điện tử.

Kết luận

Nghị định 296/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều nội dung quan trọng cho thủ tục đăng ký hộ kinh doanh online: sử dụng tài khoản định danh điện tử, công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử tương đương hồ sơ giấy, đơn giản hóa việc ký và tải hồ sơ, đồng thời làm rõ yêu cầu xác thực điện tử khi ủy quyền và phương án dự phòng cho người chưa có tài khoản định danh điện tử.

Trước khi thực hiện đăng ký hộ kinh doanh qua mạng, cần kiểm tra kỹ thông tin định danh cá nhân, xác định đúng người có thẩm quyền thực hiện thủ tục, chuẩn bị đầy đủ tài liệu điện tử và — nếu chưa có tài khoản định danh điện tử — chuẩn bị sẵn bản sao Căn cước để tránh phải bổ sung hồ sơ nhiều lần.

Nguồn tham khảo: Nghị định 296/2026 của Chính phủ