Từ kỳ tính thuế tháng 7/2026, kế toán và doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo hướng dẫn tại Thông tư 89/2026/TT-BTC. Không chỉ thay đổi kỳ khai thuế, thông tư này còn sửa đổi hồ sơ và hàng loạt mẫu biểu — trong đó có mẫu 01/GTGT, 03/GTGT, 04/GTGT và các phụ lục liên quan, được Cục Thuế hướng dẫn chi tiết tại Công văn 5746/CT-CS.
Bài viết tổng hợp toàn bộ nội dung mới theo đúng văn bản gốc, giúp bạn cập nhật nhanh trước khi lập tờ khai.
Điểm mới Thông tư 89/2026 về khai thuế GTGT theo Công văn 5746
1. Tổng quan điểm mới Thông tư 89/2026 về khai thuế GTGT
Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo Công văn 5746/CT-CS, những thay đổi liên quan đến khai thuế GTGT tập trung vào 3 nhóm nội dung chính:
- Thay đổi, bổ sung quy định về kỳ khai thuế GTGT theo tháng, quý và từng lần phát sinh.
- Bổ sung, điều chỉnh quy định về hồ sơ khai thuế GTGT đối với một số trường hợp đặc thù.
- Sửa đổi, bổ sung nhiều mẫu biểu khai thuế GTGT, đặc biệt là mẫu 01/GTGT.
Đây là những nội dung cần rà soát trước khi lập tờ khai từ kỳ tính thuế tháng 7/2026 trở đi.
2. Điểm mới về kỳ khai thuế GTGT theo Thông tư 89/2026
2.1. Doanh nghiệp mới hoạt động có doanh thu trên 50 tỷ đồng
Trường hợp doanh thu của năm dương lịch mới bắt đầu hoạt động, kinh doanh trên 50 tỷ đồng (kể cả khi hoạt động chưa đủ 12 tháng), người nộp thuế phải khai theo tháng kể từ năm dương lịch liền kề tiếp theo.
Trước đây, người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động được lựa chọn khai theo quý; chỉ sau khi hoạt động đủ 12 tháng mới căn cứ doanh thu năm liền trước để xác định lại kỳ khai.
2.2. Bổ sung thông báo khi chuyển kỳ tính thuế từ tháng sang quý
Cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận văn bản đề nghị chuyển kỳ tính thuế từ tháng sang quý; hệ thống quản lý thuế cũng cung cấp thông tin kỳ tính thuế cho người nộp thuế — giúp quá trình xác định kỳ khai có cơ sở rõ ràng hơn.
2.3. Không đủ điều kiện khai theo quý phải chuyển sang khai theo tháng
Nếu người nộp thuế (tự phát hiện hoặc bị cơ quan thuế phát hiện) không đủ điều kiện khai theo quý, phải:
- Khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu quý tiếp theo.
- Nộp lại hồ sơ khai thuế GTGT theo tháng của các quý trước đó.
- Xác định và nộp tiền chậm nộp theo quy định.
Ngoại lệ: hồ sơ khai theo quý đã được cơ quan thuế ra quyết định hoàn thuế, hoặc trường hợp phát hiện qua kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
📌 Doanh nghiệp đang khai GTGT theo quý nên kiểm tra ngay điều kiện này để tránh phải lập lại hồ sơ và phát sinh tiền chậm nộp.
3. Bổ sung trường hợp khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh
Thông tư bổ sung các trường hợp phải khai theo từng lần phát sinh, gồm:
- Người nộp thuế đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
- Tổ chức bán đấu giá.
- Bên nhận bảo đảm.
- Cơ quan thi hành án thuộc trường hợp khấu trừ, khai thuế thay, nộp thuế thay.
Nếu trong tháng phát sinh nhiều lần thì được khai gộp theo tháng, giảm bớt thủ tục cho các hoạt động có nhiều giao dịch bán đấu giá hoặc thi hành án trong cùng kỳ.
4. Điểm mới về hồ sơ khai thuế GTGT
Hồ sơ riêng cho một số đối tượng: tổ chức bán đấu giá, bên nhận bảo đảm và cơ quan thi hành án thuộc trường hợp khấu trừ, khai thuế thay, nộp thuế thay phải nộp hồ sơ khai thuế GTGT riêng.
Dự án đầu tư phát sinh doanh thu trong giai đoạn đầu tư: doanh thu chạy thử, doanh thu hoạt động tài chính, doanh thu thanh lý nguyên vật liệu phải kê khai vào mẫu 01/GTGT; đồng thời doanh nghiệp bù trừ số thuế GTGT đầu vào của dự án đầu tư trên mẫu 02/GTGT với số thuế phát sinh trên mẫu 01/GTGT.
Hoạt động đại lý: bổ sung quy định khai thuế GTGT riêng cho hoạt động đại lý. Đồng thời, quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 7 Nghị định 126/2020/NĐ-CP về khai thuế riêng đối với hợp đồng hợp tác kinh doanh (trường hợp không thành lập pháp nhân riêng) đã được bãi bỏ.
5. Mẫu biểu khai thuế GTGT theo Công văn 5746 thay đổi những gì
| Mẫu biểu | Nội dung thay đổi chính |
|---|---|
| 01/GTGT | Sửa tên nhiều chỉ tiêu, bỏ [11b], thêm [32b] và [34a], sửa công thức [27], [34] và hướng dẫn kê khai |
| 01-2/GTGT | Bổ sung thời gian áp dụng đến hết 31/12/2026 |
| 01-6/GTGT | Bổ sung cơ sở sản xuất điện mặt trời mái nhà; áp dụng đến hết 31/12/2026 |
| 01-8/GTGT | Phụ lục mới: thông tin đề nghị hoàn thuế GTGT |
| 03/GTGT | Sửa [22], [23]; thêm [26a], [26b]; sửa công thức [27] |
| 04/GTGT | Thêm [01a], [21a], [21b], [30a]; bổ sung các trường hợp khai riêng |
6. Chi tiết mẫu 01/GTGT: chỉ tiêu mới 32b và 34a
Tờ khai mẫu 01/GTGT là mẫu bị điều chỉnh nhiều nhất:
- Sửa tên chỉ tiêu: [06], [08], [11a], [23a], [24a], [32a].
- Bỏ chỉ tiêu [11b].
- Bổ sung chỉ tiêu [32b] – Hàng hóa, dịch vụ bán ra không tính vào giá tính thuế GTGT (trừ một số trường hợp quy định riêng).
- Bổ sung chỉ tiêu [34a] – Hàng hóa, dịch vụ bán ra không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật thuế GTGT.
- Sửa công thức tại chỉ tiêu [27] và [34]; điều chỉnh phần ghi chú; sửa tên “Hoạt động khai thác dầu khí”; điều chỉnh hướng dẫn khai chỉ tiêu [37], [38], [39a].
Kế toán không nên lập mẫu 01/GTGT theo thói quen kê khai cũ mà cần kiểm tra lại từng chỉ tiêu theo biểu mẫu mới.
7. Các phụ lục 01-2, 01-6 và 01-8/GTGT
- Mẫu 01-2/GTGT (phân bổ thuế GTGT hoạt động sản xuất thủy điện): bổ sung ghi chú về thời gian áp dụng đến hết 31/12/2026.
- Mẫu 01-6/GTGT (phân bổ số thuế GTGT phải nộp): bổ sung cơ sở sản xuất điện mặt trời mái nhà vào đối tượng phân bổ; áp dụng đến hết 31/12/2026.
- Mẫu 01-8/GTGT (mới): Phụ lục thông tin đề nghị hoàn thuế GTGT, dùng kèm hồ sơ khai thuế có chỉ tiêu đề nghị hoàn từ kỳ tính thuế tháng 7/2026 trở đi. Với hồ sơ đã khai chỉ tiêu đề nghị hoàn thuộc kỳ trước tháng 7/2026 nhưng gửi hồ sơ hoàn thuế sau thời điểm cơ quan thuế áp dụng toàn bộ giao dịch điện tử, người nộp thuế chỉ cần khai riêng phụ lục này, không phải bổ sung lại tờ khai GTGT.
8. Điểm mới mẫu 03/GTGT và 04/GTGT
Mẫu 03/GTGT: sửa tên chỉ tiêu [22], [23]; bổ sung [26a], [26b]; sửa công thức tính tại [27]. Đơn vị dùng mẫu 03/GTGT cần cập nhật mẫu mới và kiểm tra lại logic tính toán trước khi nộp hồ sơ.
Mẫu 04/GTGT: bổ sung chỉ tiêu [01a]; bổ sung hướng dẫn tại phần ghi chú cho các trường hợp phải khai riêng; sửa tiêu đề mục A; bổ sung trường hợp khai thuế đối với bán tài sản bảo đảm thi hành án; bổ sung trường hợp đề nghị cấp hóa đơn điện tử từng lần phát sinh là hóa đơn bán hàng; bổ sung [21a], [21b], [30a]; sửa hướng dẫn khai mục A và B theo Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC.
9. Checklist rà soát cho kế toán
Xác định lại kỳ khai thuế — kiểm tra điều kiện khai tháng/quý, đặc biệt với doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đang khai theo q
Cập nhật đúng mẫu biểu — ngừng dùng file kê khai cũ khi chỉ tiêu, công thức trên mẫu 01/GTGT, 03/GTGT, 04/GTGT đã thay đổi.
Kiểm tra kỹ mẫu 01/GTGT — đặc biệt hai chỉ tiêu mới [32b], [34a], chỉ tiêu bị bỏ [11b], và các thay đổi tại [27], [34], [37], [38], [39a].
Rà soát hồ sơ đề nghị hoàn thuế — từ kỳ tháng 7/2026, lưu ý bổ sung Phụ lục 01-8/GTGT
Rà soát nghiệp vụ đặc thù — dự án đầu tư có doanh thu chạy thử/tài chính/thanh lý; hoạt động đại lý; bán đấu giá; tài sản bảo đảm thi hành án; đề nghị cấp hóa đơn điện tử từng lần phát sinh.
10. Thời điểm xác định thuế GTGT hiện nay
Thời điểm xác định thuế GTGT được quy định tại Điều 8 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024:
- Hàng hóa: thời điểm chuyển giao quyền sở hữu/quyền sử dụng cho người mua hoặc thời điểm lập hóa đơn, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
- Dịch vụ: thời điểm hoàn thành cung cấp dịch vụ hoặc thời điểm lập hóa đơn dịch vụ, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
- Một số trường hợp có quy định riêng: hàng hóa xuất/nhập khẩu, viễn thông, bảo hiểm, điện/nước sạch, bất động sản, xây dựng lắp đặt, dầu khí.
11. Kết luận
Những điểm mới tại Thông tư 89/2026/TT-BTC về khai thuế GTGT không chỉ dừng ở việc thay đổi một vài chỉ tiêu trên tờ khai, mà còn tác động trực tiếp đến kỳ khai thuế, hồ sơ khai thuế và cách xử lý nhiều nghiệp vụ đặc thù — từ dự án đầu tư, hoạt động đại lý, bán đấu giá cho đến thi hành án.
Với kế toán và doanh nghiệp, ba việc cần ưu tiên ngay là: (1) xác định lại kỳ khai thuế phù hợp với doanh thu và loại hình hoạt động, (2) cập nhật đúng bộ mẫu biểu mới — đặc biệt mẫu 01/GTGT với hai chỉ tiêu [32b], [34a], và (3) chuẩn bị sẵn Phụ lục 01-8/GTGT nếu có phát sinh đề nghị hoàn thuế từ kỳ tháng 7/2026.
Việc chuẩn hóa quy trình kê khai ngay từ kỳ thuế đầu tiên áp dụng thông tư mới sẽ giúp doanh nghiệp tránh tình trạng kê khai theo mẫu cũ, phải điều chỉnh và bổ sung hồ sơ về sau — vừa mất thời gian vừa tiềm ẩn rủi ro bị tính tiền chậm nộp.
Để cập nhật những quy định mới nhất về Thông tư 89, tham gia ngay Chương trình Hội thảo Online miễn phí “CẬP NHẬT VÀ ÁP DỤNG THÔNG TƯ 89 VÀO THỰC TẾ DOANH NGHIỆP” ngày 25/8/2026:
- Thông tin chương trình: https://ketoantruong.acac.vn/thongtu89
- Link đăng ký: https://forms.gle/gr5j3v9TGHynjp8aA
Để quản trị tài chính doanh nghiệp tốt hơn, các chủ doanh nghiệp nên tham khảo khoá học Quản trị Tài chính Kế toán dành cho Chủ Doanh nghiệp của ACAC Academy
CẬP NHẬT CÁC BẢN TIN THUẾ & KẾ TOÁN MỚI NHẤT tại đây:
- Fanpage Dành cho CEO và chủ hộ kinh doanh: https://www.facebook.com/hocviendoanhnhan.acac
- Youtube: https://www.youtube.com/@ACACAcademyTaichinhketoanceo
- Fanpage Kế toán trưởng ACAC: https://www.facebook.com/acac.academy
- Fanpage Chuyên gia Hòa Lê: https://www.facebook.com/cghoaleacac
- Group Zalo Chia sẻ kiến thức, cập nhật quy định pháp luật & Lịch Đào tạo/Hội thảo miễn phí: https://zalo.me/g/nxp0vkhm2ommqsy3xa0r
