Phân bổ thuế TNDN đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất được quy định tại điểm b.3 khoản 4 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế 10 thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế cũ, trong đó có Thông tư 80/2021/TT-BTC). Công thức phân bổ dựa trên tỷ lệ chi phí thực tế của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của doanh nghiệp.
Phân Bổ Thuế TNDN Đối Với Đơn Vị Phụ Thuộc, Địa Điểm Kinh Doanh Là Cơ Sở Sản Xuất Theo Thông Tư 89/2026/TT-BTC
Đây là 1 trong 4 trường hợp phải phân bổ thuế TNDN đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất
Theo điểm b khoản 2 Điều 15 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, người nộp thuế áp dụng phương pháp doanh thu, chi phí để xác định thu nhập chịu thuế TNDN phải thực hiện phân bổ thuế TNDN trong 4 trường hợp: hoạt động kinh doanh xổ số điện toán, hoạt động chuyển nhượng bất động sản, hoạt động của đơn vị phụ thuộc/địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất tại tỉnh khác nơi đặt trụ sở chính, và hoạt động của nhà máy thủy điện nằm trên địa bàn nhiều tỉnh. Bài viết này tập trung vào trường hợp thứ ba.
Công thức phân bổ thuế TNDN đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất
Theo điểm b.3 khoản 4 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC:
Số thuế TNDN phải nộp tại từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất = Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh × Tỷ lệ (%) chi phí của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của người nộp thuế
Trong đó:
- Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh không bao gồm số thuế TNDN phải nộp cho hoạt động được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Số thuế TNDN của hoạt động được hưởng ưu đãi được xác định riêng theo kết quả sản xuất kinh doanh của hoạt động đó và mức ưu đãi được hưởng;
- Chi phí để xác định tỷ lệ phân bổ là chi phí thực tế phát sinh của kỳ tính thuế, không bao gồm chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi thuế TNDN.
Cách xác định chi phí khi cơ sở sản xuất có thêm hoạt động kinh doanh khác
Trường hợp đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất đồng thời có hoạt động kinh doanh khác mà không xác định riêng được chi phí của hoạt động kinh doanh khác, thì chi phí để xác định tỷ lệ phân bổ là toàn bộ chi phí thực tế phát sinh của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh trong kỳ tính thuế (gộp chung, không tách riêng).
Trường hợp cơ sở sản xuất đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào sản xuất
Người nộp thuế chưa phải thực hiện phân bổ theo quy định trên đối với cơ sở sản xuất đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào sản xuất — vì giai đoạn này chưa phát sinh doanh thu, chi phí sản xuất kinh doanh để làm căn cứ tính tỷ lệ phân bổ.
Ví dụ minh họa cách tính phân bổ thuế TNDN
Ví dụ: Công ty A có trụ sở chính tại Hà Nội và 1 cơ sở sản xuất phụ thuộc tại Bắc Ninh. Trong kỳ tính thuế, tổng chi phí thực tế phát sinh của toàn công ty là 100 tỷ đồng, trong đó chi phí thực tế phát sinh tại cơ sở sản xuất Bắc Ninh là 30 tỷ đồng (công ty không có hoạt động nào được hưởng ưu đãi thuế TNDN). Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ là 4 tỷ đồng.
- Tỷ lệ chi phí của cơ sở sản xuất Bắc Ninh = 30 tỷ / 100 tỷ = 30%
- Số thuế TNDN phải nộp tại Bắc Ninh = 4 tỷ × 30% = 1,2 tỷ đồng
- Số thuế TNDN phải nộp tại Hà Nội (trụ sở chính) = 4 tỷ − 1,2 tỷ = 2,8 tỷ đồng
Số thuế TNDN tạm phân bổ có được trừ khi quyết toán thuế năm không?
Có. Theo khoản 3 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC, số thuế TNDN đã tạm nộp — bao gồm cả số đã tạm phân bổ cho địa bàn tỉnh nơi có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, nơi có bất động sản chuyển nhượng khác với nơi đặt trụ sở chính — được trừ với số thuế phải nộp theo quyết toán thuế năm.
Về cách xác định số tạm nộp: người nộp thuế thuộc diện phải quyết toán thuế TNDN thực hiện tạm nộp theo quy định tại Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP; căn cứ vào báo cáo tài chính quý (nếu có) hoặc kết quả sản xuất, kinh doanh quý để xác định số thuế TNDN tạm nộp quý.
Lưu ý: doanh nghiệp không phải nộp hồ sơ khai thuế riêng theo quý cho việc tạm phân bổ này — chỉ cần tự xác định số thuế tạm nộp theo tỷ lệ chi phí và nộp tiền vào ngân sách từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất, sau đó tổng hợp, quyết toán chính thức vào cuối năm tại trụ sở chính.
Câu hỏi thường gặp
Công thức phân bổ thuế TNDN cho cơ sở sản xuất phụ thuộc là gì? Số thuế TNDN phải nộp tại từng tỉnh = Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh × Tỷ lệ (%) chi phí của cơ sở sản xuất đó trên tổng chi phí của doanh nghiệp.
Chi phí dùng để tính tỷ lệ phân bổ có bao gồm chi phí của hoạt động ưu đãi thuế không? Không. Chi phí để xác định tỷ lệ phân bổ không bao gồm chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi thuế TNDN.
Cơ sở sản xuất đang xây dựng, chưa hoạt động có phải phân bổ thuế TNDN không? Không. Cơ sở sản xuất đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào sản xuất chưa phải thực hiện phân bổ.
Số thuế đã tạm phân bổ theo quý có được trừ khi quyết toán năm không? Có, được trừ với số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán thuế năm tại trụ sở chính.
Doanh nghiệp có phải nộp tờ khai thuế riêng cho việc phân bổ thuế TNDN theo quý không? Không. Doanh nghiệp tự xác định số thuế tạm nộp theo tỷ lệ chi phí và nộp tiền vào ngân sách từng tỉnh, không phải nộp hồ sơ khai thuế quý riêng cho việc này.
Kết luận
Phân bổ thuế TNDN đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất theo Thông tư 89/2026/TT-BTC được tính theo tỷ lệ chi phí thực tế của từng cơ sở trên tổng chi phí doanh nghiệp (loại trừ chi phí của hoạt động ưu đãi thuế). Doanh nghiệp cần lưu ý: cơ sở sản xuất đang đầu tư chưa hoạt động thì chưa phải phân bổ, số thuế đã tạm phân bổ theo quý được trừ khi quyết toán năm, và không cần nộp tờ khai riêng cho việc tạm phân bổ theo quý — chỉ cần tự xác định và nộp tiền đúng tỷ lệ vào ngân sách từng tỉnh.
Bài viết liên quan
Hàng Hóa Nhiều Mức Thuế GTGT Khai Thuế Thế Nào 2026?
Để quản trị tài chính doanh nghiệp tốt hơn, các chủ doanh nghiệp nên tham khảo khoá học Quản trị Tài chính Kế toán dành cho Chủ Doanh nghiệp của ACAC Academy
CẬP NHẬT CÁC BẢN TIN THUẾ & KẾ TOÁN MỚI NHẤT tại đây:
- Fanpage Dành cho CEO và chủ hộ kinh doanh: https://www.facebook.com/hocvienceo.acac
- Youtube: https://www.youtube.com/@ACACAcademyTaichinhketoanceo
- Fanpage Kế toán trưởng ACAC: https://www.facebook.com/acac.academy
- Fanpage Chuyên gia Hòa Lê: https://www.facebook.com/cghoaleacac
- Group Zalo Chia sẻ kiến thức, cập nhật quy định pháp luật & Lịch Đào tạo/Hội thảo miễn phí: https://zalo.me/g/nxp0vkhm2ommqsy3xa0r
