Đối với các hộ kinh doanh cá thể, việc quản lý doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế đúng pháp luật là yếu tố cốt lõi để duy trì hoạt động bền vững. Trong những năm gần đây, xu hướng chuyển đổi số trong quản lý thuế đã thúc đẩy việc áp dụng hóa đơn số trên toàn quốc. Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở vẫn còn băn khoăn: Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ khi áp dụng hóa đơn điện tử sẽ thực hiện khai thuế theo mẫu nào? Những loại hóa đơn nào được phép đăng ký và doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trong từng lĩnh vực cụ thể được quy định ra sao?
Table of Contents
1. Hộ Kinh Doanh Dưới 1 Tỷ Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử Khai Thuế Mẫu Nào?
Khi tham gia vào hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ, quy mô doanh thu năm là căn cứ quan trọng để phân loại nghĩa vụ quản lý và hình thức kê khai đối với người nộp thuế.
1.1 Quy định về Mẫu 01/TKN-CNKD theo Thông tư 89/2026/TT-BTC
Căn cứ theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính đã ban hành mẫu biểu chuyên dụng dành cho nhóm người nộp thuế có quy mô doanh thu dưới ngưỡng bắt buộc.
Cụ thể, Mẫu 01/TKN-CNKD là Mẫu Thông báo doanh thu/Tờ khai thuế năm được áp dụng cho các đối tượng sau:
Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng doanh thu trong năm (bao gồm cả trường hợp có sử dụng hóa đơn điện tử).
Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế TNCN theo phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế đề nghị hoàn thuế.
Cá nhân hợp tác kinh doanh với tổ chức.
Cá nhân làm đại lý bán đúng giá đối với các hoạt động bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp.
Cá nhân thực hiện hoạt động môi giới thuộc trường hợp phải nộp thuế mà chưa được tổ chức khấu trừ thuế, khai thuế thay hoặc nộp thuế thay trong năm.
Kết luận: Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng có áp dụng hóa đơn điện tử sẽ thực hiện khai thuế năm bằng Mẫu 01/TKN-CNKD.
1.2 Ý nghĩa của Mẫu 01/TKN-CNKD trong quản lý thuế
Việc áp dụng Mẫu 01/TKN-CNKD giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính cho các cơ sở kinh doanh quy mô vừa và nhỏ. Thay vì phải lập báo cáo tài chính phức tạp hay thực hiện khai thuế theo kỳ tháng/quý như các đơn vị lớn, người nộp thuế thuộc phân khúc này chỉ cần tổng hợp và kê khai thông tin doanh thu thực tế phát sinh trong năm.
Bên cạnh đó, việc kết hợp sử dụng hóa đơn điện tử giúp dữ liệu bán hàng được đối soát tự động trên hệ thống của cơ quan thuế, giúp việc hoàn thiện Mẫu 01/TKN-CNKD trở nên chính xác, minh bạch và nhanh chóng hơn.
2. Hộ Kinh Doanh Dưới 1 Tỷ Được Đăng Ký Sử Dụng Các Loại Hóa Đơn Điện Tử Nào?
Khác với các hộ kinh doanh quy mô lớn, chính sách pháp luật hiện hành tạo sự chủ động cho các cơ sở kinh doanh nhỏ trong việc lựa chọn hình thức chứng từ bán hàng.
2.1 Căn cứ pháp lý về nghĩa vụ và quyền đăng ký sử dụng hóa đơn
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về đối tượng sử dụng hóa đơn:
Đối tượng bắt buộc: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Đối tượng tự nguyện: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp bắt buộc (bao gồm hộ kinh doanh dưới 1 tỷ) nếu có nhu cầu sử dụng thì được đăng ký tự nguyện với cơ quan thuế.
Nội dung này tiếp tục được làm rõ tại Công văn 5131/CT-CS năm 2026 do Cục Thuế ban hành ngày 23/07/2026. Theo đó, trường hợp hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng doanh thu năm nếu phát sinh nhu cầu giao dịch, xuất hóa đơn cho khách hàng thì hoàn toàn được phép đăng ký áp dụng hóa đơn điện tử.
2.2 Hai loại hóa đơn điện tử được phép đăng ký
Căn cứ các văn bản hướng dẫn nêu trên, hộ kinh doanh dưới 1 tỷ khi có nhu cầu sử dụng được đăng ký 02 loại hóa đơn điện tử sau:
Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế:
Là hóa đơn được cơ quan thuế cấp mã trước khi tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ gửi cho người mua.
Phù hợp với các hộ kinh doanh có tần suất giao dịch vừa phải, thực hiện xuất hóa đơn theo từng lần bán hàng hoặc từng hợp đồng.
Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế:
Là giải pháp kết xuất hóa đơn trực tiếp từ phần mềm bán hàng/máy tính tiền có kết nối dữ liệu chuẩn với hệ thống thuế.
Rất thích hợp cho các hộ kinh doanh dưới 1 tỷ hoạt động trong các lĩnh vực bán lẻ, nhà hàng, ăn uống, khách sạn, siêu thị mini, dịch vụ vui chơi giải trí… nơi có mật độ giao dịch trực tiếp với người tiêu dùng cao và liên tục.
2.3 Lợi ích khi hộ kinh doanh dưới 1 tỷ chủ động áp dụng hóa đơn điện tử
Mặc dù không thuộc diện bắt buộc, việc hộ kinh doanh dưới 1 tỷ chủ động đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử mang lại nhiều lợi thế cạnh tranh:
Tăng uy tín thương hiệu: Đáp ứng yêu cầu lấy hóa đơn từ đối tác là các doanh nghiệp, tổ chức hoặc khách hàng cá nhân, từ đó mở rộng cơ hội kinh doanh.
Tối ưu chi phí và thời gian: Loại bỏ chi phí in ấn, lưu trữ, vận chuyển hóa đơn giấy; giảm thiểu rủi ro thất lạc, hỏng hóc chứng từ.
Thuận tiện cho việc khai thuế: Dữ liệu hóa đơn được lưu trữ tập trung trên hệ thống của ngành thuế, giúp hộ kinh doanh dễ dàng theo dõi doanh thu và lập hồ sơ khai thuế chính xác.
3. Quy Định Xác Định Doanh Thu Tính Thuế TNCN Trong Một Số Trường Hợp Cụ Thể
Doanh thu là cơ sở đầu vào trực tiếp để xác định số thuế TNCN phải nộp cũng như xác định xem cơ sở đó có vượt ngưỡng để tiếp tục là hộ kinh doanh dưới 1 tỷ hay không.
Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, doanh thu để tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh trong từng loại hình hoạt động đặc thù được quy định chi tiết như sau:
3.1 Hoạt động gia công hàng hóa
Doanh thu tính thuế: Là toàn bộ số tiền thu về từ hoạt động gia công.
Cấu thành bao gồm: Tiền công gia công, chi phí về nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và các chi phí khác phục vụ cho việc gia công hàng hóa do bên nhận gia công đảm nhận.
3.2 Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trả góp, trả chậm
Doanh thu tính thuế: Xác định theo tiền bán hàng hóa, dịch vụ tính theo giá trả tiền một lần.
Loại trừ: Không bao gồm tiền lãi trả góp, tiền lãi trả chậm mà bên mua phải trả thêm.
3.3 Hoạt động giao đại lý và nhận làm đại lý
Trường hợp giao hàng hóa cho các đại lý: Doanh thu tính thuế là tổng số tiền bán hàng hóa thu được hoặc dự kiến thu được theo thỏa thuận.
Trường hợp nhận làm đại lý bán hàng đúng giá: Doanh thu tính thuế là tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý đã ký kết với bên giao đại lý.
3.4 Hoạt động cho thuê tài sản và dịch vụ nhận tiền trước
Hoạt động cho thuê tài sản: Doanh thu là số tiền bên thuê trả từng kỳ theo hợp đồng. Trường hợp bên thuê trả tiền trước cho nhiều năm, doanh thu tính thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc xác định theo doanh thu trả tiền một lần.
Kinh doanh dịch vụ khác nhận tiền trước nhiều năm: Doanh thu tính thu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc xác định theo doanh thu trả tiền một lần tùy thuộc vào phương pháp đăng ký của người nộp thuế.
3.5 Hoạt động vận tải
Doanh thu tính thuế: Là toàn bộ tiền cước vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
3.6 Hoạt động xây dựng, lắp đặt
Trường hợp xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu: Doanh thu tính thuế là giá trị công trình, hạng mục công trình hoặc giá trị khối lượng công trình nghiệm thu, bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị.
Trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu: Doanh thu tính thuế là số tiền thu được từ hoạt động xây dựng, lắp đặt, không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị do chủ đầu tư cung cấp.
4. Bảng Tổng Hợp Quy Định Cho Hộ Kinh Doanh Dưới 1 Tỷ
| Tiêu chí | Quy định chi tiết | Căn cứ pháp lý |
| Mẫu tờ khai thuế | Mẫu 01/TKN-CNKD (Thông báo doanh thu/Tờ khai thuế năm) | Thông tư 89/2026/TT-BTC |
| Nghĩa vụ sử dụng HĐĐT | Không bắt buộc, được đăng ký sử dụng theo nhu cầu | Nghị định 254/2026/NĐ-CP & CV 5131/CT-CS |
| Loại hóa đơn áp dụng | 1. HĐĐT có mã của cơ quan thuế 2. HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền | Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
| Xác định doanh thu tính thuế | Căn cứ theo doanh thu thực tế phát sinh của từng loại hình kinh doanh | Nghị định 68/2026/NĐ-CP |
5. Hướng Dẫn Các Bước Khai Thuế Chuẩn Cho Hộ Kinh Doanh Dưới 1 Tỷ
Để hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng thời hạn và tránh rủi ro bị xử phạt hành chính, hộ kinh doanh dưới 1 tỷ có sử dụng hóa đơn điện tử nên thực hiện quy trình khai thuế theo các bước sau:
Bước 1: Tổng hợp dữ liệu doanh thu
Kết xuất báo cáo doanh thu từ hệ thống hóa đơn điện tử đã phát hành trong năm.
Tập hợp các chứng từ, hợp đồng, sổ sách ghi nhận doanh thu đối với các giao dịch thuộc diện không phải xuất hóa đơn hoặc các nguồn thu nhập khác.
Bước 2: Lập tờ khai thuế theo Mẫu 01/TKN-CNKD
Truy cập Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế dành cho cá nhân/hộ kinh doanh.
Chọn Mẫu 01/TKN-CNKD ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Điền đầy đủ thông tin định danh, địa chỉ, ngành nghề kinh doanh và tổng doanh thu chịu thuế phát sinh trong năm theo từng nhóm hoạt động.
Bước 3: Nộp tờ khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính
Ký điện tử và nộp tờ khai thuế trực tuyến qua Cổng thông tin của cơ quan thuế.
Trường hợp có phát sinh số thuế phải nộp (thuế GTGT, thuế TNCN…), tiến hành nộp tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước thông qua ứng dụng ngân hàng số hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia theo đúng thời hạn quy định.
Kết Luận
Nắm vững các quy định về quản lý thuế giúp hộ kinh doanh dưới 1 tỷ chủ động trong hoạt động tài chính và tuân thủ đúng pháp luật. Việc sử dụng hóa đơn điện tử kết hợp với phương pháp khai thuế theo Mẫu 01/TKN-CNKD ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC không chỉ đơn giản hóa quy trình thủ tục mà còn nâng cao tính minh bạch cho cơ sở kinh doanh.
Bên cạnh đó, việc xác định chính xác doanh thu tính thuế TNCN theo từng ngành nghề tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP sẽ giúp các hộ kinh doanh hạch toán nghĩa vụ tài chính chuẩn xác, tránh các sai sót không đáng có trong quá trình quyết toán thuế.
